เกี่ยวกับเรา

ในปี 2546 เพ็กกี้ กับโจน จันใด ได้ตัดสินใจซื้อที่ดินประมาณ 20 ไร่ ที่บ้านแม่โจ้ อำเภอแม่แตง เชียงใหม่ ความตั้งใจตอนแรกคือต้องการที่เพื่อปลูกผักเก็บเมล็ดพันธุ์ เพื่อรักษาพันธุ์พืชที่เป็นพันธุ์แท้ พันธุ์ดั้งเดิมไว้ เพราะพันธุ์ดั้งเดิมกำลังสูญพันธุ์ไปอย่างรวดเร็ว ทั้งสองคนตั้งใจอยากจะใช้เวลาที่เหลือของชีวิตเก็บเมล็ดพันธุ์เป็นงานหลัก

ช่วงแรกก็คิดว่าจะทำสวนปลูกผักกินกันเอง เหลือกินก็เก็บเมล็ดพันธุ์แจกจ่ายให้คนไปเรื่อยๆ ไม่คิดว่าจะมีใครมาอยู่ด้วย เพราะช่วงนั้นการเก็บเมล็ดพันธุ์เป็นสิ่งที่คนไม่สนใจ พันธุ์ดั้งเดิมเป็นสิ่งที่คนไม่อยากได้ เพราะคนเห็นว่าผลผลิตน้อย โตช้า คุณภาพไม่ดี พันธุ์ผสมจากตลาดดีกว่ามาก ปลูกแล้วขายง่าย คุ้มทุน ประกอบกับที่ของเราอยู่สุดถนน ติดป่า ห่างเมือง ห่างความเจริญ ไม่มีใครอยากมาอยู่แบบนี้ นอกจากคนสิ้นหวังหรือไม่มีทางเลือกในชีวิตเท่านั้น

ปรากฏว่าไม่นาน มีคนรุ่นใหม่แวะเวียนไปมามากขึ้นเรื่อยๆ และหลายคนก็อยู่ถาวร จนเกิดเป็นชุมชนโดยไม่ได้ตั้งใจ พอเป็นชุมชนหลายคนมาอยู่ด้วยกัน ทำงานด้วยกัน กินด้วยกัน ใช้ชีวิตด้วยกันเหมือนครอบครัวใหญ่ที่มีสมาชิกมากกว่า 10 คนตลอดเวลา ต่างก็ไม่อยากให้คนเรียกว่าสวนพี่เพ็กกี้กับพี่โจ เพราะมันไม่รู้สึกว่าเป็นชุมชน เลยตั้งชื่อสวนกันว่า "พันพรรณ" ศูนย์เก็บเมล็ดพันธุ์พื้นบ้านและศูนย์เรียนรู้เพื่อการพึ่งตนเอง

พันพรรณแปลว่า "ร้อยพ่อพันแม่" หรือหลากหลาย เพราะพวกเรามีงานหลักคือการเก็บรักษาความหลากหลายของพันธุ์ต่างๆ และพวกเราที่อยู่ด้วยกันต่างมีความแตกต่างหลากหลาย ทั้งเชื้อชาติ ความเชื่อทางศาสนา เพศสภาพ วัฒนธรรม และความคิดเห็น

เราเริ่มต้นจากศูนย์ คือซื้อที่เสร็จแล้วไม่มีเงินทุนเริ่มต้นเลย ทำให้ต้องคิดถึงการพึ่งตนเอง จึงเป็นที่มาของคำว่า "ศูนย์เรียนรู้เพื่อการพึ่งตนเอง" เราต้องทำเองทุกอย่าง ตั้งแต่ขุดบ่อเพื่อหาน้ำดื่มน้ำใช้ หาฟืนจากป่ามาก่อไฟทำอาหาร หาผักป่า หน่อไม้ เห็ด เลี้ยงชีพรอระหว่างที่ผักที่เราปลูกยังไม่โต ในขณะเดียวกันเราก็ต้องสร้างที่อยู่อาศัยกันเองโดยไม่มีเงิน เอาดินมาทำเป็นบ้าน ไปตัดไม้ไผ่ในป่ามาทำโครงหลังคา เกี่ยวหญ้าคามามุงหลังคา ทำให้มีที่หลบแดดและฝน นอกจากนี้เรายังต้องทำของใช้สอยในชีวิตประจำวันเอง ทั้งสบู่ แชมพู น้ำยาล้างจาน ซักผ้า ทำซอส ทำเครื่องใช้ต่างๆ เกือบทั้งหมด แม้กระทั่งเมื่อมีบาดแผลหรือเจ็บป่วย เราก็ดูแลกันเอง

คำว่าศูนย์เรียนรู้จึงเป็นที่เรียนรู้สำหรับพวกเราเป็นหลัก โดยเฉพาะการเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกัน ซึ่งเป็นบทเรียนที่ยากที่สุด เพราะต่างคนต่างก็แตกต่างกัน การมาอยู่ร่วมกันจึงไม่ง่าย แต่ก็จำเป็นต้องเรียนรู้ ทุกอย่างที่ทำจึงเป็นการเรียนรู้ทั้งหมด และมันทำให้เราอยู่ร่วมกันได้อย่างสนุกสนานมายาวนาน จนกระทั่ง 3-4 ปีต่อมา มีคนข้างนอกอยากมาเรียนรู้กับพวกเรามากขึ้น จึงได้มีการเปิดคอร์สฝึกอบรม เพื่อเปิดโอกาสให้คนข้างนอกมาเรียนรู้จากประสบการณ์ของเรา และก็เปิดโอกาสให้เราได้เรียนรู้จากคนข้างนอกด้วย

การเรียนรู้ที่พันพรรณ พวกเราไม่ได้เป็นครูหรืออาจารย์ แต่เราต่างมาแลกเปลี่ยนประสบการณ์กัน และจะมีการทดลองหลายรูปแบบ แต่ละคนทำสวนเหมือนกันแต่เทคนิคของแต่ละคนจะไม่เหมือนกัน

พันพรรณเป็นที่เก็บเมล็ดพันธุ์เพื่อรักษาความหลากหลายทางพันธุกรรมทางอาหาร พันพรรณเป็นชุมชนของคนที่เหนื่อยและท้อกับระบบในสังคมปกติ แล้วต้องการสร้างวิถีชีวิตใหม่ หาทางเลือกที่จะทำให้ชีวิตสนุก มั่นคง ไม่เครียด ไม่กลุ้ม ไม่เหงา พันพรรณคือโรงเรียนที่คนมาเรียนรู้และทดลองการใช้ชีวิต พันพรรณคือพื้นที่ที่ให้คนมาทดลองเปลี่ยนแปลงตัวเอง